Czym jest geocaching
Geocaching to aktywność terenowa polegająca na poszukiwaniu ukrytych pojemników — nazywanych skrytkami lub cache'ami — przy użyciu odbiornika GPS lub aplikacji na smartfon. Każda skrytka ma przypisane współrzędne geograficzne publikowane na platformach takich jak geocaching.com lub opencaching.pl. Uczestnik gry pobiera współrzędne, nawiguje do miejsca i próbuje znaleźć ukryty pojemnik.
Pierwsza skrytka geocachingowa została ukryta 3 maja 2000 roku w stanie Oregon w USA, niedługo po odtajnieniu pełnej precyzji cywilnego GPS przez administrację Clintona. Od tamtej pory gra rozrosła się do globalnego zasięgu — według danych geocaching.com zarejestrowano ponad trzy miliony aktywnych skrytek w ponad 190 krajach.
Rodzaje skrytek
System geocaching.com wyróżnia kilkanaście typów skrytek. Najczęściej spotykane w Polsce to:
Traditional Cache
Najprostsza forma — pojemnik ukryty dokładnie we współrzędnych podanych na stronie. Wewnątrz znajduje się logbook (zeszyt do podpisania) oraz opcjonalnie drobne gadżety do wymiany (zasada trade: bierzesz coś — zostawiasz coś równorzędnego). Skrytki tego typu stanowią zdecydowaną większość wszystkich cache'ów na świecie.
Multi-Cache
Skrytka wieloetapowa. Współrzędne startowe prowadzą do punktu pośredniego, gdzie ukryte są dane do obliczenia kolejnego etapu. Finał może być odległy o kilka kilometrów od punktu startowego. Multi-caches są popularne w Sudetach i Tatrach, gdzie etapy rozmieszczone są wzdłuż szlaków turystycznych.
Mystery Cache (Puzzle Cache)
Podane współrzędne to jedynie punkt orientacyjny lub mylące dane. Aby dotrzeć do skrytki, należy najpierw rozwiązać zagadkę — szyfr, zadanie matematyczne lub quiz tematyczny. Faktyczna lokalizacja finałowa musi znajdować się w odległości do 3 km od podanych współrzędnych.
EarthCache
Brak fizycznego pojemnika. Skrytka opisuje geologiczne lub geograficzne cechy miejsca — skałę, formację terenu, źródło. Aby zalogować znalezisko, należy odpowiedzieć na pytania weryfikujące wizytę w miejscu.
Poziomy trudności
Każda skrytka ma dwa niezależne parametry w skali 1–5: Difficulty (trudność zagadki lub ukrycia) i Terrain (trudność dostępu do lokalizacji). Skrytka D1/T1 jest odpowiednia dla dzieci, D5/T5 wymaga doświadczenia i specjalistycznego sprzętu.
Podstawowe zasady gry
Geocaching działa na zasadzie wzajemnego szacunku między uczestnikami. Najważniejsze reguły obowiązujące wszystkich graczy:
Nie psuć i nie przenosić skrytek
Skrytka należy do jej właściciela (Owner lub CO — Cache Owner). Znalezienie skrytki oznacza podpisanie logbooku, opcjonalną wymianę gadżetu i przywrócenie pojemnika do stanu pierwotnego. Przesuwanie skrytki w inne miejsce, nawet o kilka metrów, dezorientuje kolejnych poszukiwaczy i jest uznawane za poważne naruszenie etykiety.
Zasada CITO
Cache In — Trash Out to nieformalna zasada promująca sprzątanie śmieci podczas wypadów geocachingowych. Wiele wydarzeń CITO jest organizowanych jako dedykowane akcje, gdzie geocacherzy łączą poszukiwania z porządkowaniem terenu.
Muggles i bezpieczeństwo skrytek
Muggles to żargonowe określenie osób nieznających geocachingu, zapożyczone z serii książek Harry'ego Pottera. Kluczowa zasada to nie ujawnianie lokalizacji skrytki osobom postronnym i zachowanie dyskrecji podczas poszukiwań w miejscach publicznych, aby pojemnik nie został zabrany przez przypadkowego przechodnia.
Etykieta przy zakładaniu skrytek
Każdy użytkownik konta premium może zakładać własne skrytki. Przed umieszczeniem cache'u należy uwzględnić kilka kwestii:
- Minimalna odległość między skrytkami wynosi 161 metrów (0,1 mili) — wynika z regulaminu geocaching.com
- Skrytka nie powinna znajdować się na terenie prywatnym bez zgody właściciela
- W parkach narodowych konieczne jest uzyskanie zgody zarządcy terenu
- Pojemnik musi być wodoszczelny — wilgoć niszczy logbook
- Opis powinien zawierać rzetelną ocenę D/T oraz wskazówki dotyczące niedostępności zimą lub po opadach
- Owner ma obowiązek regularnego sprawdzania stanu skrytki
Właściwy dobór pojemnika
Nano i mikro skrytki (pojemniki o pojemności do 100 ml) są trudne do znalezienia i nie mieszczą logbooku w formacie A5. Skrytki małe (small) i normalne (regular) pozwalają na umieszczenie gadżetów i czytelnego zeszytu. W terenach górskich zaleca się pojemniki z uszczelką, odporne na różnice temperatur.
Trackable items
Travel Bugs i Geocoiny to specjalne przedmioty z unikalnym kodem, które "podróżują" między skrytkami. Każdy, kto znajdzie trackable item, może go zabrać i zostawić w innej skrytce — co jest logowane na portalu. Przedmioty mają często przypisane misje: "dotrzeć do Portugalii" albo "odwiedzić wszystkie stolice europejskie".
Trackable items można śledzić na mapie na geocaching.com, wpisując ich kod. Niektóre z nich przemierzają setki tysięcy kilometrów przez wiele lat.
Logowanie znalezisk
Po znalezieniu skrytki należy wpisać się do fizycznego logbooku, a następnie zalogować znalezisko online. Wpis online powinien zawierać coś więcej niż "TFTC" (Thanks For The Cache) — przynajmniej krótki opis doświadczenia. Właściciel skrytki inwestuje czas w jej przygotowanie i docenia wartościowe logi.
Jeśli skrytka jest uszkodzona, logbook mokry albo sam pojemnik zbyt zniszczony — warto o tym poinformować właściciela przez opcję "Write Note" lub "Needs Maintenance". Dzięki temu CO może zareagować i naprawić problem.